ΤΟΠΟΓΡΑΦΙΑ ΤΟΥ ΑΔΟΥ

HADES 001ModelΤΟΠΟΓΡΑΦΙΑ ΑΔΗ-πηγεςηχου-a

Αντώνης Τουλούμης, 2015

 

ΣΤΗΝ ΙΛΙΑΔΑ ΤΟ ΒΑΣΙΛΕΙΟ ΤΟΥ ΑΔΟΥ ΒΡΙΣΚΕΤΑΙ ΣΤΑ ΒΑΘΗ ΤΗΣ ΓΗΣ

ΑΙΔΗΣ ΑΟΡΑΤΟΣ ΑΙΔΩΝΕΥΣ ΑΙΣ ΑΔΗΣ

ΠΕΝΤΕ ΠΟΤΑΜΟΙ ΔΙΑΣΧΙΖΟΥΝ ΤΗΝ ΤΟΠΟΘΕΣΙΑ ΤΟΥ ΑΔΟΥ

 

  1. Α Χ Ε Ρ Ω Ν

 

ΑΧΕΑ ΡΕΩΝ

ΕΡΣΕ ΑΓΧΗ

 

  1. Κ Ω Κ Υ Τ Ο Σ

 

ΠΟΤΑΜΟΣ ΤΩΝ ΔΑΚΡΥΩΝ

Κ Ω Κ Υ Ω

ΘΡΗΝΩ, ΟΔΥΡΟΜΑΙ

ΑΠΟΧΩΡΙΣΜΟΣ ΑΠΟ ΤΟΝ ΚΟΣΜΟ

 

  1. Π Υ Ρ Ι Φ Λ Ε Γ Ε Θ Ω Ν

 

ΠΥΡ + ΦΛΕΓΥΩ

ΡΕΥΜΑ ΦΩΤΙΑΣ ΠΟΥ ΣΤΡΕΦΕΤΑΙ ΓΥΡΩ ΑΠΟ ΤΗ ΓΗ

ΚΑΙ ΚΑΤΑΛΗΓΕΙ ΣΤΑ ΒΑΘΗ ΤΩΝ ΤΑΡΤΑΡΩΝ (ΠΛΑΤΩΝ-ΦΑΙΔΩΝ)

 

  1. Σ Τ Υ Ξ

 

ΣΤΥΓΕΡΗ ΘΕΟΥΣ ΑΘΑΝΑΤΟΥΣ

ΤΟ ΑΦΘΑΡΤΟΝ, ΤΟ ΑΙΩΝΙΟΝ ΥΔΩΡ

 

  1. Λ Η Θ Η

 

Ο αρχαιολογικός χώρος του Κεραμεικού αποτελεί ένα τυχαίο απόσπασμα της Αρχαίας Αθήνας, το οποίο κατοικείται από τα προϊστορικά χρόνια. Βρίσκεται μεταξύ των οδών Ερμού και Πειραιώς και αποτελεί το βορειοδυτικό τμήμα της αρχαίας πόλης. Ο Κεραμεικός ήταν προάστιο των Αθηνών και εκτεινόταν κατά μήκος της κοίτης του ποταμού Ηριδανού. Κατά μια εκδοχή η ονομασία του προέρχεται από τον Κέραμο υιό του Διονύσου και της Αριάδνης. Κατά μια άλλη εκδοχή προέρχεται από τα κεραμοποιεία που στεγάζονταν στις όχθες του ποταμού και τα οποία χρησιμοποιούσαν τη λάσπη του σαν πρώτη ύλη.

Το 478 π.Χ. με την κατασκευή του Θεμιστόκλειου τείχους της Αθήνας, ο Κεραμεικός που έως τότε εκτεινόταν μέχρι την Αρχαία Αγορά, χωρίστηκε σε δύο μέρη τον Έ σ ω και τον Έ ξ ω Κεραμεικό. Ο Έξω Κεραμεικός αποτελεί την νεκρόπολη των Αθηνών ενώ o Έσω Κεραμεικός είχε οικιστικό χαρακτήρα. Δύο πύλες, η Ιερά Πύλη και το Δίπυλο και συνέδεαν τα δύο μέρη. Από αυτές τις πύλες περνούσαν οι πομπικές οδοί των δύο μεγαλύτερων γιορτών του Αρχαίου Κόσμου. Από το Δίπυλο ξεκινούσε η πομπή των Παναθηναίων ενώ από την Ιερά Πύλη ξεκινούσε η πομπή των Ελευσινίων.

Η νεκρόπολη του Κεραμεικού χαρακτηρίζεται από την ροϊκότητα. Ροϊκότητα που σχετίζεται με τη διέλευση των δρόμων, τα ίχνη των μεγάλων πομπών της αρχαιότητας και το στοιχείο του νερού.Τα νερό όμως σαν ρέον στοιχείο χαρακτηρίζει επίσης την τοπιογραφία του Άδη.

Ο Ά δ η ς στην Ιλιάδα είναι το βασίλειο βρίσκεται στα βάθη της γης.

ΥΠΟ ΚΕΥΘΕΑ ΓΑΙΑΣ. Ο  Όμηρος στην Οδύσσεια τοποθετεί τον Άδη στο Δυτικό πέρας του Ωκεανού.Δηλαδή  ο Άδης ήταν υπόγειος στη Ιλιάδα και επίγειος στην Οδύσσεια.

Επικράτησε από τις δυο εκδοχές αυτή της Ιλιάδος.

ΑΙΔΗΣ ,ΑΙΔΩΝΕΥΣ, ΑΙΣ , ΑΔΗΣ,ΠΛΟΥΤΩΝ, ΠΟΛΥΔΕΓΜΩΝ ,ΠΟΛΥΔΕΚΤΗΣ

Ο Αδης (αόρατος ) ήταν ταυτόχρονα πρόσωπο και χώρος. Την τοποθεσία του διέσχιζαν πέντε ποτάμοί:

Ο Αχέρων, ο Κωκυτός, ο Πυριφλεγέδων, η Λήθη και η Στύξ.

-Ο Α χ έ ρ ω ν ήταν ο ποταμός της λύπης αφού όσοι κατέβαιναν σε αυτόν έχαναν πλέον τη Χαρά τους. Ετυμολογείται από το «Αχέα- ρέων», έρεε άγχη, δηλαδή στεναγμούς.

 

– Ο Κ ω κ υ τ ό ς ήταν ο ποταμός των δακρύων, από το ρήμα κοκκύω που σημαίνει θρηνώ και οδύρομαι, διότι έκλαιγαν αυτοί που αποχωρίζονταν τον κόσμο.

 

– Ο Π υ ρ ι φ λ ε γ έ θ ω ν ετυμολογείται από το Πυρ και φλεγύω, ή το τοπικό ρήμα φλεγέθω, που σημαίνει κατακαίω.

 

– Η Στυξ ήταν ήταν ο μόνος υποχθόνιος ποταμός καθώς οι άλλοι ήταν επίγειοι, Κατά τους Ορφικούς ήταν πηγή.

Στο όνομα της ορκίζονταν οι θεοί. Το νερό της Στυγός ήταν κατά τον Ησίοδο το άφθιτον , το αιώνιον, το ωγύγιον, το παμπάλαιον ύδωρ που κυλούσε από πανύψηλο και απότομο βράχο.

 

-Η Λ ή θ η η οποία εμφανίζεται και ως πηγή ήταν ποταμός που το νερό του έφερνε τη λησμονιά.

Στους Ορφικούς εμφανίζεται η πηγή της Μ ν η μ ο σ ύ ν η ς και της Λ ή θ η ς.

 

Από την Ι ε ρ ά Π ύ λ η περνούσε ο Ηριδανός ποταμός και η Ιερά οδός η οποία οδηγούσε την πομπή προς τιμήν της θεάς Δήμητρας και Περσεφόνης έξω από την πόλη στην Ελευσίνα. Ο Άγγελος Σικελιανός τοποθέτησε την σημασία αυτής της αρτηρίας. Στην πομπή παραλάμβαναν το άγαλμα του Ιάκχου και τα μετέφεραν στην Ελευσίνα. Εκεί λάμβαναν χώρα μυστηριακές τελετές που αφορούσαν στη συμφιλίωση με το θάνατο με συμβολισμούς που αναφέρονταν στην καρποφορία της γης και τον κύκλο των εποχών.

Και ο Ηρίδανος σχετίζεται άμεσα με την τοπογραφία του Άδη αφού σύμφωνα με κάποια παράδοση έρεε στα ευλογημένα Ηλίσια Πεδία.

Αν εντάξουμε την τοπιογραφία του Αδη στο σημερινό ανεσκαμένο τμήμα του Κεραμεικού τότε η Ιερά Πύλη αναδεικνύεται σε κομβικό σημείο συνάντησης και μετασχηματισμού των πέντε ποταμών του καθώς και του Ηριδανού. Η χωρική δομή της Πύλης συνηγορεί σε αυτό τόσο λόγω του διττού χαρακτήρα της (δρόμος – ποταμός) όσο και λόγω του επιμήκους σχήματος της. Πρόκειται για ένα πέρασμα που διαρκεί. Δεν είναι δηλαδή μόνο μια στιγμή ή μια τομή ανάμεσα σε δύο χρόνους ή δύο τόπους, αλλά ως χώρος λειτουργεί ως το ανάμεσα που διαστέλλεται προκειμένου να υπάρξει η μεταβαση ανάμεσα στις δύο καταστάσεις.

 

Σε αυτό το χώρο εστιάzω το ενδιαφέρον μου επιχειρώντας να σχεδιάσω ηχητικά αυτή τη συνάντηση των πέντε ποταμών με τον Ηριδανό, την αλλοίωσή τους και την εμφάνισή τους στην Πόλη.

Χρησιμοποιώ οκτώ πηγές ήχου στις οποίες διερευνώ τα χαρακτηριστικά των ποταμών στους οποίους αναφέρονται.

Advertisements

Leave a Reply

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out /  Change )

Google+ photo

You are commenting using your Google+ account. Log Out /  Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out /  Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out /  Change )

Connecting to %s